Questo sito utilizza i cookie per fornire la migliore esperienza di navigazione possibile. Continuando a utilizzare questo sito senza modificare le impostazioni dei cookie o cliccando su "Accetta" permetti il loro utilizzo.

Chiudi

Opera: Panteono

Arkitektura maketo

Panteono (maketo)

Copia

Dimensioj
65 cm-ojn alta, 137 cm-ojn longa, 95 cm-ojn larĝa; maketo en skalo 1:75
Tekniko
kunmeto
Materialo
ligno, rezino
Ejo
Helena kaj Romia

Original

Dato
27 antaŭ Kristo
Periodo
Romia arto
Dimensioj
45,3 metroj alta, 54,5 metroj longa, 43,30 metroj en diametro
Situo
Romo, Piazza della Rotonda

Description

La origino de ĉi tiu monumento estas mistera: oni laŭdire konstruis ĝin sur la loko kie, laŭ antikvaj fontoj, Romulo “ĉieliris” dum religia ceremonio sur marsa Kampo. Kiam en la jaro 27 a.Kr. Marko Vipsanio Agripo starigis la originan Panteonon, ne hazarde li elektis tiun lokon plenan je mitologia signifo kie okazis la apoteozo de la fondinto de Romo.

La templo estis dediĉita al la sep planedaj dioj. Poste la rafinita imperiestro Hadriano, fidela kiel ĉiam al sia amo por klasikeco, rekonstruigis Panteonon (118-124) p.Kr.) detruitan de incendio.
Tiel kreiĝis la ideala formo de la ronda templo: derivita de la antikva formo de la “tholos”, la templo dediĉita al ĉiuj dioj estas karakterizita de cilindra strukturo kunigita al paralelograma antaŭportiko konsistiganta la enirejon al la templo; ties frontono apogiĝas sur dek ses monolitaj kolonoj el griza granito altaj 12,50 m kaj kun cirklo de 4,5 m. La du geometriajn formojn kompletigas kuniga masonaĵo en kiu estas realigitaj du eksteraj niĉoj flanke de la enira pordego.

Interne troviĝas cilindroforma ejo kovrita de duonsfera kupolo (kun alteco kaj diametro de 43,30 m) dekoraciita per kasonoj kiuj perspektive malgrandiĝas alproksimiĝante al la “impluvium”, la ronda truo (kun naŭmetra diametro) meze de la kupolo, tra kiu enfluas lumo kaj pluvakvo. La muro de la interna ejo havas du nivelojn: la malsupra havas kapeletojn alterne kun niĉoj ŝirmitaj de kolonoj, dum la supra, ĝis la bazo de la kupolo, havas (aŭ havis) serion da kolonetoj alterne kun kvarangulaj malfermaĵoj. la pavimon tegas diverskoloraj originaj marmoroj. La utiligitaj materialoj estas travertino, tofo, brikoj kaj vulkandevena pumiko, tiel malpezigante la supran ŝarĝon.

Nuntempe la manko de la ekstera tegaĵo montras la masonaĵon el brikoj kun la arkaĵoj subtenantaj la pezon de la strukturo. En 608 p.Kr. la Konstantinopola Imperiestro donacis la templon al papo Bonifaco IV, kiu ĝin konsekris al la kristana kulto: “Sancta Maria ad Martyres”, ĉefverko de la romia arkitekturo kaj unua ekzemplo de transformo de pagana templo en kristanan preĝejon.

Origine la templo troviĝis sur ŝtuparo supreniranta de portikhava placo pli malalta ol la nuna; la kupolo estis ekstere tegita per orumitaj bronzaj tegoloj skvame aranĝitaj, forprenitaj en la jaro 663 de la Orienta imperiestro Konstanto II kaj anstataŭigitaj per plumba tegaĵo en 735. Sama sorto por la bronzaj tegaĵoj de la portiko: eble oni utiligis ilin por elfandi kanonojn aŭ eble papo Urbano VIII disponigis ilin al Bernini por realigi la baldakenon en Sankta Petro.
Malmultaj estis la aldonoj al la origina strukturo: la ornamaĵoj de la preĝejo, la tomboj de grandaj artistoj (Raffaello) kaj de la italaj reĝoj. Bernini konstruis ĉe la du flankoj de la frontono du turojn ŝerce alnomitajn “azenoreloj” kaj forigitaj fine de la 19-a jc. En Panteono oni starigis ankaŭ honorigajn bustojn, kiujn papo Pio VII poste forigis kaj transportigis al Kapitolo, en la nunan kolekton de bustoj de famaj homoj.